Sa gitna ng katahimikan ng gabi noong nakaraang Biyernes, ika-27 ng Setyembre, isang bituin sa kalangitan ng musikang Pilipino ang tuluyan nang namatay ang ningning. Sa edad na pitumpu’t anim (76), ang batikang mang-aawit at kompositor na si Coritha ay mapayapa nang pumanaw, na nag-iwan ng isang legasiyang hindi kailanman mabubura sa kasaysayan ng Original Pilipino Music (OPM).

Ang balitang ito ay mabilis na kumalat matapos ibahagi ng beteranong mamamahayag na si Julius Babao sa kanyang vlog ang isang eksklusibong panayam sa katuwang sa buhay ni Coritha na si Chito Santos. Ayon kay Chito, bandang alas-7:50 ng gabi nang tuluyang malagutan ng hininga ang mang-aawit sa kanilang tahanan sa Tagaytay. Ito ay matapos ang ilang taon niyang pakikipaglaban sa malubhang sakit na nagdulot sa kanya ng pagiging bedridden at kawalan ng kakayahang makapagsalita.

Ang Huling Sandali ng Isang Alamat

Sa mga huling oras ni Coritha, tanging pagmamahal at pag-aaruga ni Chito ang nagsilbing sandigan niya. Sa gitna ng emosyonal na panayam, inamin ni Chito ang bigat ng kanyang naramdaman habang pinapanood ang dahan-dahang paghina ng kanyang asawa. “Ang araw namin siyang binabantayan hanggang sa humina na siya nang humina. Ayoko namang patagalin pa dahil nga lalo lang siyang mahihirapan,” pagbabahagi ni Chito

Ang desisyong hayaan na ang kalikasan na kumuha sa buhay ni Coritha ay hindi naging madali. Ayon kay Chito, masakit man sa kalooban, ayaw na niyang makitang nahihirapan pa ang asawa sa ilalim ng mga makina o gamot na nagpapatagal lamang ng kanyang paghihirap. “Hindi ko na kaya eh, hindi ko na kayang tiisin,” dagdag pa niya . Ito ay isang testamento ng wagas na pag-ibig—ang kakayahang magpakawala upang ang mahal sa buhay ay makasumpong na ng kapayapaan.

Mula sa Rurok Patungo sa mga Pagsubok

Sino nga ba si Coritha sa mata ng mga Pilipino? Siya ang boses sa likod ng mga klasiko at makabuluhang awitin tulad ng “Sierra Madre,” “Lolo Jose,” “Gising Na O Kuya Ko,” at “Oras Na.” Kasabayan niya ang mga higante ng industriya gaya nina Freddy Aguilar, Sampaguita, at Heber Bartolome . Ang kanyang mga kanta ay hindi lamang basta musika; ang mga ito ay kwento ng lipunan, ng pamilya, at ng kalikasan na tumagos sa puso ng bawat henerasyon.

Subalit sa kabila ng kinang ng entablado, dumanas si Coritha ng sunod-sunod na pagsubok na tila sumubok sa kanyang katatagan. Noong taong 2018, isang malagim na sunog ang tumupok sa kanyang tahanan sa Quezon City. Wala siyang naisalbang gamit, at doon nagsimula ang unti-unting paghina ng kanyang kalusugan. Sa kabila ng pagkasunog ng bahay, nanatili si Coritha sa nasabing lugar, natutulog sa isang folding bed kahit walang kuryente, dahil sa pagnanais na protektahan ang lupang pamana ng kanyang ina . Ang stress at kalungkutan mula sa pangyayaring ito ang itinuturong isa sa mga dahilan kung bakit siya dumanas ng stroke na naging sanhi ng kanyang pagkaparalisa.

Ang Pag-ibig sa Gitna ng Unos

Sa pinakamadilim na bahagi ng buhay ni Coritha, dumating si Chito Santos. Si Chito ang nagsilbing kanyang boses nang siya ay hindi na makapagsalita, at kanyang mga paa nang hindi na siya makalakad. Iniuwi ni Chito si Coritha sa Tagaytay upang doon ay mas maalagaan at mabigyan ng sariwang hangin at katahimikan. Sa loob ng ilang taon, naging dedikado si Chito sa pag-aalaga sa kanya, kahit na ang sarili niyang kalusugan ay nagsimula na ring maapektuhan.

Sa kasalukuyan, ang mga labi ni Coritha ay nasa pangangalaga na ng mga opisyal ng barangay at inihahanda na para sa kanyang huling hantungan. May mga plano ang pamilya na ipa-cremate ang kanyang mga labi, subalit may panawagan din ang mga kamag-anak ni Chito na magkaroon kahit isang araw o isang gabing viewing sa Tagaytay upang mabigyan ng pagkakataon ang kanyang mga taga-hanga at kaibigan na makapagpaalam sa huling pagkakataon

Isang Pamana na Mananatiling Buhay

Ang pagpanaw ni Coritha ay isang malaking kawalan sa sining at kulturang Pilipino. Ngunit sa bawat pagpapatugtog ng “Sierra Madre,” sa bawat linyang inaawit tungkol sa pagmamahal sa bayan at pamilya, mananatiling buhay ang kanyang diwa. Ang kanyang kwento ay isang paalala na ang buhay ay puno ng pagsubok, ngunit ang tunay na sining at tunay na pag-ibig ay nananatili kahit sa harap ng kamatayan.

Nagpasalamat naman si Chito sa lahat ng mga taong sumuporta, nagdasal, at tumulong kay Coritha mula noong siya ay nagsisimula pa lamang hanggang sa kanyang huling sandali . Ang kanyang pasasalamat ay para sa buong sambayanang Pilipino na hindi nakalimot sa boses na nagbigay ng kulay sa kanilang kabataan at kasaysayan.

Paalam, Coritha. Salamat sa musika. Salamat sa inspirasyon. Ang iyong boses ay mananatiling naka-ukit sa kabundukan ng Sierra Madre at sa puso ng bawat Pilipino.